NCS. Dương Quốc Cường (thứ bảy từ trái qua) chụp hình lưu niệm cùng các Thầy, Cô trong Hội đồng và tập thể cán bộ người Hướng dẫn
Ngày 15/4/2026, tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM, NCS. Dương Quốc Cường (khóa K30) đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ ngành Công nghệ Sinh học với đề tài: “So sánh đáp ứng sinh hóa, sinh học phân tử với stress mặn của cây mầm ở ba giống lúa (Oryza sativa L.) có độ chịu mặn khác nhau”, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Trịnh Ngọc Nam và TS. Bùi Lan Anh.
Nghiên cứu cho thấy hai giống lúa OM 9577 và OC 10 trong giai đoạn lúa mầm có cơ chế chịu mặn thông qua việc duy trì hàm lượng ion Na⁺ thấp, đồng thời tăng cường tích lũy K⁺ và Ca²⁺, nhờ sự điều hòa của các gene vận chuyển ion, tạo nền tảng vững chắc để cân bằng nội môi và bảo vệ cấu trúc tế bào. Khả năng chống chịu mặn gây ra bởi NaCl còn được củng cố bởi hệ thống enzyme chống oxy hóa như SOD, CAT, POD, các hợp chất thứ cấp và protein đáp ứng hoạt động để bắt gốc ROS (H2O2 và O2*–), từ đó hạn chế tổn thương màng do quá trình peroxide hóa lipid. Song song đó, rễ cây lúa mầm còn thiết lập một mạng lưới điều hòa thẩm thấu phức tạp với sự tham gia của các acid amin (histidine, ornithine, isoleucine, serine), các acid hữu cơ (acid shikimic và acid malic) và một số đường (ribose, glucose, arabinose, xylose, galactose). Những đặc tính ưu việt này không chỉ giải thích khả năng chịu mặn của OM 9577 và OC 10 mà còn cung cấp các chỉ thị sinh hóa và phân tử tiềm năng để chọn giống lúa ở giai đoạn cây mầm, mở ra hướng đi mới trong quá trình phát triển các giống lúa chịu mặn bền vững trong tương lai.
Bên cạnh ý nghĩa khoa học trong lĩnh vực sinh lý học thực vật và công nghệ sinh học thực vật, kết quả luận án góp phần bổ sung cơ sở khoa học về cơ chế chịu mặn ở cây lúa ở giai đoạn sớm, Hội đồng đánh giá nhận định luận án có cơ sở khoa học vững chắc, phương pháp nghiên cứu phù hợp, kết quả có tính hệ thống và giá trị tham khảo trong lĩnh vực công nghệ sinh học thực vật. Một phần kết quả của luận án đã được công bố 04 bài báo lần lượt trên các tạp chí Acta Agrobotanica, Journal of Crop Science and Biotechnology, Plant Physiology Reports, Plant Science Today.
Xin chúc mừng tân Tiến sĩ Dương Quốc Cường và tập thể hướng dẫn khoa học. Chúc tân tiến sĩ tiếp tục gặt hái nhiều thành công trong nghiên cứu và đóng góp cho lĩnh vực công nghệ tế bào thực vật.
Người đưa tin: GS.TS. Dương Tấn Nhựt
